Het Ontstaan

Bij de oprichting van Baroniespoor in 1986 is besloten een start te maken met het station Breda in schaal H0 (= 1:87).  Om verschillende redenen is gekozen voor het station zoals dat er in het begin van de 20e eeuw heeft uitgezien. Het station uit die tijd heeft vele mogelijkheden in zich. Op de eerste plaats is het een station uit de eigen omgeving. Daarmee is het voor velen herkenbaar. Het is bovendien een station met veel verkeersmogelijkheden. Het verkeer uit de Randstad sluit hier aan op de oost-westverbinding. Daarmee ligt Breda op een interstedelijke lijn, maar is ook aangesloten op kleinere plaatsen, waardoor tevens lokaal verkeer voorkomt. Breda beschikt in die periode ook over een groot rangeeremplacement. Dit alles maakt interessante treinbewegingen mogelijk.

Het eerste station in Breda, althans op de huidige locatie, is gebouwd van hout. Dat is noodzakelijk, omdat het precies ligt in het schootsveld (in noordelijke richting) van het garnizoen. Het Ministerie van Oorlog heeft daarom als eis gesteld, dat het station in tijden van oorlog snel moet kunnen worden ontmanteld, om vrije schootsbanen mogelijk te maken.

Dat houten gebouw is diverse keren verbouwd en aangepast. Later, in 1932, is het houten station aan drie kanten voorzien van een extra muur in steen. Daardoor is het houten vakwerk aan het zicht onttrokken. Alleen aan  de perronzijde blijft dit vakwerk dan zichtbaar. Door het stenen uiterlijk lijkt het dan een ander station, maar dat is het dus niet.

Voor onze modelbaan hebben wij de keuze laten vallen op het houten gebouw zoals dat er kort voor de ombouw naar steen heeft uitgezien. Als richtjaar gebruiken we 1927. Op een oude ansicht van Breda (hiernaast)  is te zien hoe het station er toen heeft uitgezien.

Ter vergelijking treft u hieronder een foto aan van het schaalmodel.

Station BredaOm het station na te bouwen zijn  de archieven van de Nederlandse Spoorwegen en van de gemeente Breda geraadpleegd. Vele tekeningen en bouwvergunningen zijn bestudeerd, ook foto’s maken deel uit van het basismateriaal. Op die manier wordt een zo natuurgetrouw mogelijke nabootsing gerealiseerd. Ook het emplacement wordt volgens het oorspronkelijke sporenplan nagebouwd.  Er is geprobeerd daarbij zo weinig mogelijk concessies te doen.

De baanopbouw

De oorspronkelijke modelbaan bestond uit een groot aantal segmenten. Elk segment is 120 centimeter lang en 60 centimeter breed. Om de treinen weer te kunnen laten terugkeren zijn aan beide uiteinden keerlussen gemaakt. Door de segmenten aan elkaar te koppelen ontstond een baan van 17,40 meter lang.  Met de bouw van het model is in 1986 begonnen. In de loop van de tijd is er steeds meer slijtage ontstaan.  Ook voldeed het onderstel waarop de segmenten moeten worden geplaatst niet geheel aan de eisen. We hebben daarom besloten geheel nieuwe modulebakken te maken. Ook de presentatie gaan we wijzigen.  De oude baan  maakt nog gebruik van keerlussen aan beide uiteinden. Op de nieuwe baan gaan we met een ovaal als basis werken.  De treinen verdwijnen dan achter een wand nadat ze het station verlaten.  Achter die wand maken we een fiddle-yard waar we de treinen kunnen opstellen om aan het verkeer te gaan deelnemen.

In het Turfschip hebben we echter geen ruimte voor het opnieuw bouwen van deze baan. Gelukkig hebben we heel onverwacht in maart 2013 de tijdelijke beschikking gekregen over een grote ruimte om onze bouwplannen uit te voeren. De eigenaar van het betrokken pand zijn wij daarvoor bijzonder dankbaar.

Inmiddels zijn alle oude modulebakken ontdaan van het railmateriaal en gesloopt. Op 19 maart 2013 hebben we de eerste schroeven in het plaatmateriaal gedraaid en gaan de nieuwe modulebakken ontstaan. We richten ons er op in de loop van het jaar 2014 een nieuwe baanopstelling te hebben waarop we de treinen weer in volle glorie station Breda kunnen laten binnenrijden.

Om de voortgang in de herbouw van deze baan te kunnen volgen hebben we een aparte pagina ingericht .

Het sporenplan

Het sporenplan dat we gaan realiseren bevat het traject dat in het westen wordt begrensd door de rivier de Mark en aan de oostzijde loopt tot een tiental meters ten oosten van de voormalige Terheijdenstraat.  In werkelijkheid een lengte van ongeveer 800 meter. Wij denken dat te realiseren op een lengte van ongeveer 10 meter. Bij een schaal van 1:87 hoeven we dan dus niet veel concessies aan de werkelijkheid te doen.

We gaan het station uitbeelden met voor het publiek een zicht vanuit het noorden. Voor degenen die Breda kennen betekent dat dus dat het publiek straks aan de kant van "De Belcrum" komt te staan. Ze zien dan het station met daarachter het front van de panden aan het Stationsplein en de Spoorstraat en op de achtergrond de skyline van Breda.

Het stationsemplacement kan globaal worden verdeeld in een hoofdbaan waaraan het stationsgebouw ligt en aan de noordzijde daarvan de goederenloods. Overigens is deze rijtuigenloods nog enige tijd als (voorlopig) stationsgebouw in gebruik geweest. Toen het station Breda met veel ceremonieel vertoon is geopend, was het definitieve stationsgebouw namelijk nog niet klaar. Over de volle lengte van het emplacement ligt ten noorden van het stationsgebouw en goederenloods een groot rangeerterrein met diverse opstelsporen.

Ten westen van het stationsgebouw liggen de kolenopslag en rijtuigenloods met daarbij enkele rangeer- en opstelsporen.  Ten oosten van het stationsgebouw ligt de wagenloods met eveneens een aantal rangeer- en opstelsporen.

De gebouwen

Naast de reeds genoemde gebouwen zijn diverse andere gebouwen op het emplacement gerealiseerd. Zo zijn er de drie gebouwtjes aan de westzijde van het stationsplein. Het dichtst bij het spoor staat het conducteursgebouw met er pal naast de stenen woning van de kolenparkopzichter, later in gebruik als postgebouw. Daarnaast ligt de politiepost annex brandspuithuisje, dat in de jaren 30 is vervangen door nieuwbouw. Verder zijn er de locomotievenloods en het watergebouw.

Tegenover het station is aan het stationsplein vanaf de jaren 1860-1870 een reeks woonhuizen gebouwd, die mede bepalend waren voor de stadse allure van Breda. 

Ook deze huizen worden op schaal nagebouwd. Een aantal daarvan is reeds klaar of in een vergevorderd stadium. Ook hier is weer druk gebruik gemaakt van de originele bouwtekeningen die we in het archief van de gemeente Breda hebben opgediept.

Hier zie je enkele foto's van deze in aanbouw zijnde gebouwen waaraan enkele clubleden thans hard werken.